Un, Unlu Mamüller ve Makarna


    Dünya Sağlık Örgütü günlük enerjinin %55-60’ının karbonhidrat, %12-15’inin protein ve %25-30’unun yağlardan karşılanması gerektiğini vurgulamaktadır. Beslenmede, besinlerin içerdiği yağ oranı ve kan şekeri üzerine etkileri büyük önem taşımaktadır. Tahıllar, içerdikleri kompleks karbonhidratlar ve düşük yağ oranları ile diyetisyenlerin beslenme programları hazırlarken sıklıkla tercih ettiği bir besin grubu olarak karşımıza çıkmaktadır. Zaten Türkiye’de %70 tahıla dayalı bir beslenme planı söz konusudur.

    Kan şekerinden sorumlu en önemli besin karbonhidratlardır. Protein ve yağ içeren besinlerin kan şekeri üzerine etkisi göz önüne alınmayacak kadar düşüktür. O nedenle insanlar özellikle ekmek, pilav, makarna gibi tahıl grubundan bir besin yemediklerinde doymadıklarını dile getirmektedir. Tahıl tüketimi başlıca un şeklinde olmaktadır. Un denilince ilk olarak buğday unu anlaşılır, diğer unlar ise elde edildikleri tahılın adı ile anılırlar (mısır unu, pirinç unu vb.). Un değirmen veya fabrikalarda tahıl tanelerinin öğütülmesi ile elde edilir. Kepek tabakasının ve embriyonun protein, vitamin ve mineral kapsamı endosperme göre daha fazla olduğu için, değirmende öğütülen unlar fabrikalarda öğütülenlere kıyasla bu öğelerden daha zengindir.

    Sağlıklı beslenme çerçevesinde temel besin maddelerinden biri olan makarna, ilk olarak İtalya’da yapılmıştır. Ancak makarna benzeri erişte (halk arasında “yayım” olarak da bilinir) çok eski çağlardan beri Anadolu’da yapılmaktadır. Makarna, ekmeklik buğdaydan daha koyu renkli, protein açısından daha zengin bir buğday türü olan durum buğdayından yapılmaktadır. Un hamur haline getirildikten sonra bıçakları olan silindirden geçirilmekte, kesilen hamurlar kurutularak paketlenmektedir. İyi bir makarna, kaynar su içerisinde pişirildiğinde şekli bozulmamalı ve su çekerek kuru ölçüsünün iki katı genişleyebilmelidir. Pişmiş makarna ne yapış yapış ne de lastik gibi olmalıdır. Isırıldığında sert olmalıdır. 7’den 70’e herkesin severek tükettiği makarna; ucuz, pratik, lezzetli, raf ömrü uzun, kolay bulunabilir, düşük enerji içeren, yüksek besin değerine sahip, biçimsel olarak 40’ın üzerinde türü olan bir besin maddesidir.

    Ülkemizde özellikle spagetti, fiyonk ve burgu şeklinde tercih edilen makarnanın yıllık tüketimi kişi başına yaklaşık 5-6 kg. olarak hesaplanmaktadır. Ülkelere göre kişi başına düşen yıllık makarna tüketim miktarlarına bakıldığına İtalya 27-30 kg. ile ilk sırada yer alırken, bunu Venezüella, ABD, Mısır, Kanada, Yunanistan, Fransa ve Portekiz gibi ülkeler izlemektedir. Ülkemizde makarnanın kilo aldırdığına dair yanlış bir inanış vardır. Halbuki makarna şişmanlatmaz. Eğer öyle olsaydı yukarıda yer alan ülkelerden sadece ABD şişmanlık ile bu denli mücadele etmez, bu durum özellikle İtalya’nın halk sağlığı sorunu haline gelirdi. 100 gr. pişmemiş makarna 355 kkal. enerji, 77 gr. karbonhidrat, 11 gr. protein, 0,3 gr. yağ içerir. Bunun yanında folik asit, niasin, A, B1 ve B2 vitamini ile demir, kalsiyum, çinko, potasyum ve fosfor gibi mineraller de içermektedir. Dolayısıyla makarna düşük enerji içermesine rağmen besleyici değeri yüksek bir besindir. Ancak makarnaya eklenen yağ ve/veya soslar onun enerji içeriğini olumsuz yönde etkilemektedir.

    Börekten salataya, ana yemekten garnitüre kadar pek çok şekilde karşımıza çıkan makarnanın domates, biber, fesleğen, süt, yumurta, soya, vitamin gibi çeşni içeren ve kepekli alternatiflerinin üretilmesi pazar payında yeni bir trend sağlamıştır. Ancak şişmanlattığına dair yanlış inanışlar nedeni ile insanlar makarna yemekten kaçınmaktadır. Özellikle büyüme ve gelişme çağındaki çocuklar açısından yararlı bir besin olan makarna, porsiyon ölçülerine dikkat edildiği ve uygun soslarla hazırlandığı takdirde kilo problemini bile ortadan kaldırmaya yardımcı olacaktır. Yeter ki makarna ve mantı ile ekmek yeme gibi alışkanlıklar bırakılsın.

    Öte yandan hamur işlerinden (kek, börek, kurabiye, pasta vb.) kaçınmakta yarar vardır. İçlerinde sadece un değil, aynı zamanda yüksek oranda yağ, şeker ve yumurta gibi sıkıntı yaratacak besinler de bulundurmaktadır. Elbette belirli aralıklarla bu tarz besinler yenilecek. Ancak egzersiz yaparak alınan enerjiyi harcamak koşulu ile. Özellikle ev hanımlarının yaptığı en büyük hata; güne veya davete yemek yemeden gitmeleri. Bu durumda kan şekerleri düşmekte, daha fazla ve hızlı yemekteler. O nedenle sık sık, azar azar beslenmek önerilmektedir. Bu durumda kişi azı ile yetinmeyi bilir. Dolayısıyla unlu mamuller kilo aldırmamakta, tüketilen miktar ve tüketim sıklığı önem arz etmektedir.


Tüm Makaleler

Diğer Makaleleri

  • 0 - 1 Yaş Grubu Bebeklerin Beslenmesi
  • 1 Haftada 5 Kilo “Nasıl” Verilir?
  • Adet Döneminde Beslenme
  • Andropoz Döneminde Beslenme
  • Anne Sütü ve Emzirme
  • Anoreksiya Nervoza
  • Antioksidanlar ve Sağlık
  • Bel Ağrısı – Bel Fıtığı
  • Besleyici ve Ucuz Besin Seçimi
  • Besinleri Satın Alma, Saklama, Hazırlama ve Pişirme İlkeleri
  • Beslenmede Doğru Bilinen Yanlışlar
  • Beslenmede Şeker ve Yağların Yeri
  • Beslenmede Yağların Önemi
  • Bitkisel Zayıflama Hapları
  • Cinsellik ve Beslenme
  • Çaylar
  • Çocuk Gelişiminde Vitaminin Rolü
  • Diyabette Beslenme
  • Diyet Yaparken Nelere Dikkat Edilmelidir
  • Diyetisyenlere Sıkça Sorulan Sorular
  • Doğru Tartım Ne Şekilde Yapılmalıdır?
  • Yazın En Tatlı Kaçamağı: Dondurma
  • Güvenli Besin ve Alışveriş Kültürü
  • Döner
  • Emzirme Döneminde Beslenme
  • Ergenlik Çağında Beslenme
  • Etler
  • Gebelik Döneminde Beslenme
  • Gıda Katkı Maddeleri
  • Glisemik İndeks
  • Hatalı Diyetlerin Diyetini Ödemeyin
  • İdeal Kilo Kaybı Ne Kadar Olmalıdır?
  • İlginç Bilgiler
  • İshal Durumunda Dikkat Edilecek Hususlar
  • Kabızlık
  • Kalp Hastalıklarından Korunmada Beslenme Önerileri
  • Kanser
  • Kanser
  • Kilo Almak İçin Öneriler
  • Kaybedilen Ağırlığın Korunması
  • Kış Aylarında Beslenme
  • Kolalı İçecekler
  • Kurban Bayramında Sağlıklı Beslenme
  • Light Ürünler
  • Kim Demiş Makarna Şişmanlatır Diye?
  • Menopoz = İkinci Bahar
  • Meyze Suları
  • Osteoporoz
  • Posa (Lif)
  • Beslenme Konusunda Bazı Püf Noktaları
  • Ramazanda Beslenme
  • Ramazan Bayramı Sonrası Beslenme
  • Ramazan Sonrası Kilo Almamak
  • Sigarayı Bırakanlara Beslenme Önerileri
  • Sonbaharda Beslenme
  • Suplemanlar
  • Su ve Önemi
  • Sütler
  • Şeker Hakkındaki Gerçekler
  • Şeker Hastalığında Beslenme
  • Şeker mi - Yapay Tatlandırıcılar mı?
  • Sık Yapılan 30 Diyet Hatası
  • Şifa Bulayım Derken Sağlığınızdan Olmayın
  • Şişmanlık ve Selülit
  • Şok Diyetler Öldürebilir!
  • Tatil Sonrası Beslenme
  • Tehlikeli Diyetler
  • Un, Unlu Mamüller ve Makarna
  • Vejeteryan Çocukların Beslenmesi
  • Vücut Yağ Oranı ve Önemi
  • Yaşlılıkta Beslenme
  • Yaz Aylarında Beslenme
  • Yaz Aylarında Sıvı Tüketimi
  • Yeterli ve Dengeli Beslenme
  • Yılbaşında Besleneme
  • Yogunluğu Önleyen Besinler
  • Yumurta
  • Zayıflama İlaçları
  • Zayıflamada Davranış Değişikliği Tedavisi
  • Zayıflatan 40 Altın Öneri
  • Pişirme Kapları
  • Beslenme Şişmanlık ve Psikoloji
  • Reaktif Hipoglisemi Durumunda Beslenme
  • Renkler ve Beslenme
  • Sarımsak
  • Sebze ve Meyveler
  • Sebze ve Meyveler ve Kurutma İşlemleri
  • Sıcak İçeçekler
  • Su Ürünleri
  • Tatilde Beslenme
  • Turp
  • Vardiyali Çalışanlar İçin Beslenme Önerileri
  • Vejeteryan Beslenme
  • Vitaminlere Genel Bir Bakış
  • Yapay Tatlandırıcılar
  • Yemek Yerken Doğru Bildiğimiz Yanlışlar
  • Yılbaşı Sonrası Beslenme
  • Zarafetle Yaşlanmak
  • Zayıflama Egzersiz ve Kebapçı
  • Alkolsüz İçecekler
  • Güvenli Besin seçimi ve Ambalajlama
  • Bazal Metabolizma
  • Çocuk Gelişimde Vitaminin Rolü
  • Diyet Kişiye Özeldir
  • Güvenli Besin ve Alışveriş Kültürü
  • Düğün Öncesi Hatalı Diyetin Diyetini Ödemeyin
  • Fiziksel Aktivitenin Önemi
  • Bilimsel Olmayan Diyetler
  • Hiatal Hernia (Fıtık) ve Beslenme
  • Doğum Sonrası Alınan Kilolardan Kurtulmak
  • Gençlerin Beslenme Alışkanlıkları
  • Gestasyonel Diyabet Durumunda Beslenme
  • Günümüzde Şişmanlık
  • Kendinizi Heykeltraşlara Emanet Etmeyin
  • İştah Kontrolü
  • Karides
  • Kış Aylarında Beslenme ve Alternatif İçecekler
  • Kurban Bayramında Sağlıklı Beslenme
  • Light Ürünler
  • Maden Suları
  • Makarna ve Zeytinyağı
  • Hızlı ve Fazla Yemenin Mide Üzerine Etkileri
  • Şişmanlık Çığ Gibi Büyüyor
  • Ofiste Çalışırken Alternatif İçecekler
  • Okul Çağındaki Gençlerde Beslenme
  • Okul Sonrası İdeal Beslenme
  • Diyetisyenlere Sıkça Sorulan Sorular
  • Okul Öncesi Çocukları Enerji ve Besin Ögesi İhtiyacının Karşılanması